ABD/İsrail-İran savaşı sürerken, ABD istihbarat raporundan dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Raporda, savaş sona erse bile dünya petrol ticaretinin kritik noktası olan Hürmüz Boğazı’nın kısa vadede açılmasının mümkün olmadığı vurgulandı.
Batılı askeri uzmanlara göre, İran’ın kontrolü altındaki boğazın askeri güçle açılması “imkansız” olarak değerlendiriliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın çağrılarına rağmen, hem ABD hem de Batılı ülkeler boğazın yakın zamanda açılmayacağı görüşünde birleşti.
İRAN’IN STRATEJİK ÜSTÜNLÜĞÜ
Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda kontrolü elinde bulunduran İran’ın, bu gücü en önemli koz olarak kullandığı belirtiliyor. ABD istihbaratına göre İran’ın bu kontrolünü askeri yöntemlerle kırmak mümkün görünmüyor. Raporda, savaş sona erse bile boğazın büyük ölçüde kapalı kalmaya devam edeceği ifade edilirken, İran’ın sınırlı geçişlere izin vererek ekonomik kazanç elde ettiği öne sürüldü.
Bloomberg’in haberine göre; İran, bazı gemilerin geçişine ücret karşılığında izin veriyor. Çin, Hindistan, Pakistan, Türkiye ve Fransız şirketlerine bağlı gemiler boğazdan geçebilirken, ABD ve müttefiklerine ait gemilerin geçişine izin verilmiyor. Geçiş yapan gemilerin ise İran’a 2 milyon dolara kadar ödeme yaptığı iddia ediliyor.
ENERJİ KRİZİ DERİNLEŞİYOR
Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, küresel enerji piyasalarında da etkisini gösterdi. Avrupa’da enerji fiyatları yükselirken, Asya’da ciddi bir petrol krizi yaşandığı belirtiliyor. Euro Bölgesi’nde enerji fiyatları mart ayında 100,16 puandan 106,97 puana yükseldi.
ÇÖZÜM DİPLOMASİDE ARANIYOR
WSJ’nin analizine göre boğazın güvenli şekilde açılması ancak diplomatik süreçler ve uluslararası baskıyla mümkün olabilir. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da askeri müdahalenin gerçekçi olmadığını belirtirken, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper İran’ın küresel ekonomiyi “rehin aldığını” ifade etti. Kırktan fazla ülke temsilcisi siyasi ve ekonomik yaptırımları görüşmek üzere bir araya gelirken, askeri müdahale seçeneğinin masada olmadığı bildirildi.
TRUMP SERT MESAJ VERDİ
İran’ın ABD’nin ateşkes teklifini reddetmesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların iki haftadan fazla süreceğini belirterek İran’ı sert sözlerle hedef aldı.
ASİMETRİK TEHDİT DEVAM EDİYOR
ABD ve İsrail saldırılarının İran’ın düzenli deniz gücüne zarar verdiği ancak asıl tehdidin İran’ın asimetrik kapasitesinden geldiği ifade ediliyor. Kara konuşlu gemisavar füzeler, insansız hava araçları, süratli saldırı tekneleri ve küçük denizaltılar bölgedeki deniz trafiğini ciddi şekilde etkiliyor.
